تصویری از ببر ایرانی بر بلندای آسمان میهن

نیروی هوایی ایران در زمان جنگ

پس از حمله ناشيانه هواپيماهاي عراقي به پايگاههاي هوايي ايران در روزهاي نخست جنگ، اين نيرو توانست با وجود بروز مشكلات ناشي از تغییرات در كشورمان، به سرعت توانايي خود را بازيابد و با اجراي عمليات شجاعانه و مقتدرانه نابساماني، 13 لشكر آفندي عراق را در وضعيت مشكلي قرار دهد.

نيروي هوايي عراق با الگو قرار دادن حملات هوايي جنگنده هاي اسرائيلي به فرودگاههاي اعراب در جنگ شش روزه (ابتكار موشه دايان) به منظور تخريب باندهاي پرواز، سامانه هاي هدايت پرواز، انهدام جنگنده هاي مستقر در فرودگاه ها و در نهايت افزايش روحيه نيروي زميني عراقي حملات خود را انجام ميداد كه در كل ناموفق بود.

نيروي هوايي ايران در بين نيروهاي منطقه در آن زمان، بي شك برترين بود و براساس آموزشهاي داده شده به اين نيرو، تخصص آن، كُندكردن و حتي متوقف ساختن واحدهاي سنگين زرهي بود.

در واقع افزون بر مقاومتهاي مردمي، تلاش گسترده نيروي هوايي و هوانيروز بود كه در روزهاي نخست جنگ، نوك پيكان مهاجمان را كُند كرد.

زماني كه نيروهاي كلاسيك ارتش و نيروهاي مردمي و محلی فرصت استقرار و سازماندهي را در مرزهاي غربي و جنوبي نيافتند، نيروي هوايي ارتش به همراه هوانيروز، 15 روز حياتي را از ارتش عراق گرفتند. نيروي هوايي ارتش، هزاران سورتي پرواز بر روي ارتش عراق انجام داد و بالگردهاي كبراي ايران، با موشكهاي تاو و راكتهاي خود جهنمي از آتش براي واحدهاي زرهي ارتش عراق ايجاد كردند.

همچنين خلبانان و كاركنان نيروي هوايي ارتش در يك اقدام بي سابقه، در نخستين ساعات بامداد يكم مهر 1359 ،200 فروند هواپيما را به پرواز درآورده و با 140 فروند جنگنده و با طرح ريزي مناسب، كليه مراكز مهم نظامي عراق را مورد حمله قرار دادند.

در اين اقدام هماهنگ و فراموش نشدني، پايگاههاي شمال غرب، غرب، جنوب، جنوب غرب و مركزي كشورشركت داشتند وكليه پايگاهها و مراكز فهرست شده زير، آماج حملات كوبنده تيزپروازان نيروي هوايي قرار گرفت:

1 -پايگاه هاي هوايي و نظامي موصل، الرشيد(بغداد)، سليمانيه، كوت، شعيبيه، ناصريه و امالقصر.
2 – هردو باند پروازي پايگاه كركوك
3 – پااليشگاههاي نفت كركوك و بصره
4 – فرودگاههاي حبانيه شمالي والمثني
5 – چاههاي نفت باباگرگر ومخازن نفت موصل و تأسيسات
گازي كركوك
6 – پلهاي ارتباطي تنومه وبصره

حمله مذكور منجر به انهدام و از رده خارج شدن بخشي
از توان رزمي نيروي هوايي عراق براي مدت زمان طوالني
گرديد و سبب شد ارتش عراق در به كارگيري اين نيرو دچار
ناتوانيهاي آشكار شود.

تنها پايگاه در امان مانده عراق در اين حمله بزرگ، پايگاه «الوليد » در منتهي اليه غرب عراق در مرز مشترك با اردن بود كه البته اين پايگاه نيز طي يك عمليات كاملاً استثنايي، به منظور ضربه زدن به پيكره
نيروي هوايي عراق، پيش از شكست حصر آبادان، مورد آماج
حملات خلبانان تيزپرواز كشوردرآمد.

كشوردرآمد.درحمله به اچ – 3، افسران وفرماندهان نيروي هوايي با طرحريزي يك عمليات سنگين و متهورانه هوايي، با بهرهگيري از انواع هواپيماهاي شكاري بمب افكن، شكاري رهگير، پست فرماندهي پرنده و هواپيماهاي سوخت رسان، با انجام سوختگيري در آسمان و پرواز در ارتفاع بسيار كم، در تاريخ پانزدهم فروردين ماه 1360 ، با طي مسافتي بسيار طولاني، مرزهاي شرقي عراق را پشت سرگذاشته و پس ازنفوذ به عمق خاك اين كشور، خود را به مرزهاي غربي عراق در نوارمشترك مرزي با اردن رسانيده و با يك حمله غافلگيركننده، پايگاه هوايي الوليد و فرودگاههاي اطراف آن را در هم كوبيدند كه طي آن افزون بر تعداد زيادي هواپيما، تأسيسات و امكانات عملياتي پايگاه نيز نابود شد.

از ديگر دستاوردهاي مهم نيروي هوايي، ايجاد ناامني در فضاي بغداد بود، بويژه اينكه رژيم عراق به منظور برگزاري گردهمايي جنبش غيرمتعهدها در بغداد، جو سياسي و رواني خاصي مبني بر نفوذناپذيري آسمان بغداد ايجاد كرده بود كه شكستن اين جو، با طرحريزي نيروي هوايي و نفوذ جنگندههاي ايراني به حريم هوايي عراق به انجام رسيد.

از ديگر افتخارات نيروي هوايي ارتش كه برگ زريني ديگر بر پرونده درخشان اين نيرو افزود، سرنگون كردن 16 فروند هواپيماي مهاجم دشمن در اوج نبردهاي هوايي دو كشور طي دهه دوم آذرماه 1360 بود. هواپيماهاي سرنگون شده عراقي شامل هفت فروند ميگ و سه فروند ميراژ در اول آذر، پنج فروند ميگ و ميراژ در 13 آذر و يك فروند ميگ در شانزدهم آذر ماه سال 1360 بود.

ديگر حماسه بزرگ نيروي هوايي ارتش، مربوط به عمليات بازپس گيري خرمشهر )عمليات بيتالمقدس( ميشود. نيروي هوايي ارتش به منظور تسريع در هماهنگيهاي موردنياز و پشتيباني هوايي از عملياتها، ستاد ويژه عمليات جنوب را در دزفول تشكيل داد. اين نيرو براي پشتيباني هوايي از عمليات بيتالمقدس، طرح «شبح »3 را تهيه كرد كه براساس آن، براي عملياتهاي آفندي، 20 سورتي و براي وضعيتهاي پدافندي، هشت سورتي پرواز پشتيباني نزديك هوايي پيشبيني شده بود. همچنين نيروي هوايي آمادگي داشت تا در مواقع بحراني، با تعداد بيشتري به درخواست يكانهاي حمله كننده پاسخ دهد. در اين طرح، همچنين براي عكسبرداري هوايي، پوشش هوايي منطقه، حمل آماد و
نيرو و تخليه مجروحين پيشبينيهاي لازم شده بود.

دو هفته پيش از آغاز اين عمليات، نيروي هوايي فعاليتهاي شناسايي و عكسبرداري از منطقه را شروع و تا ده روز پس از پايان عمليات و آزادسازي خرمشهر ادامه داد.

در روزهاي 11 و 12 ارديبهشت ماه 1361 ،نيروي هوايي از عمليات قرارگاه قدس در جنوب كرخه كور و جفير، پشتيباني مؤثري به عمل
آورد و در نوزدهم همان ماه، طي چندين ساعت و با استفاده از هواپيماهاي سنگين ترابري، حدود شش هزار نفر از افراد داوطلب جنگ مشهد به منطقه حمل نمود كه با توجه به مسافت و تعداد افراد و زمان، در نوع خود بينظير است.

خلبانان شجاع و كاركنان فني، عملياتي و ستادي نيروي هوايي با 890 سورتي پوشش هوايي، 87 سورتي پشتيباني نزديك هوايي و 22 سورتي عكاسي و 847 سورتي ترابري هوايي و حمل صدها نفر مجروح و با مصرف حدود 48 هزار پوند مهمات، در پيروزي رزمندگان در اين عمليات نقش ارزندهاي ايفا نمودند. همچنين سامانه پدافند موشكي اين نيرو، به همراه ساير يگانهاي پدافند هوايي، حدود 60 فروند
از هواپيماهاي عراقي را سرنگون ساختند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *