تصویری از ببر ایرانی بر بلندای آسمان میهن

نیروی هوایی ایران در زمان جنگ

پس از حمله ناشیانه هواپیماهای عراقی به پایگاههای هوایی ایران در روزهای نخست جنگ، این نیرو توانست با وجود بروز مشکلات ناشی از تغییرات در کشورمان، به سرعت توانایی خود را بازیابد و با اجرای عملیات شجاعانه و مقتدرانه نابسامانی، ۱۳ لشکر آفندی عراق را در وضعیت مشکلی قرار دهد.

نیروی هوایی عراق با الگو قرار دادن حملات هوایی جنگنده های اسرائیلی به فرودگاههای اعراب در جنگ شش روزه (ابتکار موشه دایان) به منظور تخریب باندهای پرواز، سامانه های هدایت پرواز، انهدام جنگنده های مستقر در فرودگاه ها و در نهایت افزایش روحیه نیروی زمینی عراقی حملات خود را انجام میداد که در کل ناموفق بود.

نیروی هوایی ایران در بین نیروهای منطقه در آن زمان، بی شک برترین بود و براساس آموزشهای داده شده به این نیرو، تخصص آن، کُندکردن و حتی متوقف ساختن واحدهای سنگین زرهی بود.

در واقع افزون بر مقاومتهای مردمی، تلاش گسترده نیروی هوایی و هوانیروز بود که در روزهای نخست جنگ، نوک پیکان مهاجمان را کُند کرد.

زمانی که نیروهای کلاسیک ارتش و نیروهای مردمی و محلی فرصت استقرار و سازماندهی را در مرزهای غربی و جنوبی نیافتند، نیروی هوایی ارتش به همراه هوانیروز، ۱۵ روز حیاتی را از ارتش عراق گرفتند. نیروی هوایی ارتش، هزاران سورتی پرواز بر روی ارتش عراق انجام داد و بالگردهای کبرای ایران، با موشکهای تاو و راکتهای خود جهنمی از آتش برای واحدهای زرهی ارتش عراق ایجاد کردند.

همچنین خلبانان و کارکنان نیروی هوایی ارتش در یک اقدام بی سابقه، در نخستین ساعات بامداد یکم مهر ۱۳۵۹ ،۲۰۰ فروند هواپیما را به پرواز درآورده و با ۱۴۰ فروند جنگنده و با طرح ریزی مناسب، کلیه مراکز مهم نظامی عراق را مورد حمله قرار دادند.

در این اقدام هماهنگ و فراموش نشدنی، پایگاههای شمال غرب، غرب، جنوب، جنوب غرب و مرکزی کشورشرکت داشتند وکلیه پایگاهها و مراکز فهرست شده زیر، آماج حملات کوبنده تیزپروازان نیروی هوایی قرار گرفت:

۱ -پایگاه های هوایی و نظامی موصل، الرشید(بغداد)، سلیمانیه، کوت، شعیبیه، ناصریه و امالقصر.
۲ – هردو باند پروازی پایگاه کرکوک
۳ – پاالیشگاههای نفت کرکوک و بصره
۴ – فرودگاههای حبانیه شمالی والمثنی
۵ – چاههای نفت باباگرگر ومخازن نفت موصل و تأسیسات
گازی کرکوک
۶ – پلهای ارتباطی تنومه وبصره

حمله مذکور منجر به انهدام و از رده خارج شدن بخشی
از توان رزمی نیروی هوایی عراق برای مدت زمان طوالنی
گردید و سبب شد ارتش عراق در به کارگیری این نیرو دچار
ناتوانیهای آشکار شود.

تنها پایگاه در امان مانده عراق در این حمله بزرگ، پایگاه «الولید » در منتهی الیه غرب عراق در مرز مشترک با اردن بود که البته این پایگاه نیز طی یک عملیات کاملاً استثنایی، به منظور ضربه زدن به پیکره
نیروی هوایی عراق، پیش از شکست حصر آبادان، مورد آماج
حملات خلبانان تیزپرواز کشوردرآمد.

کشوردرآمد.درحمله به اچ – ۳، افسران وفرماندهان نیروی هوایی با طرحریزی یک عملیات سنگین و متهورانه هوایی، با بهرهگیری از انواع هواپیماهای شکاری بمب افکن، شکاری رهگیر، پست فرماندهی پرنده و هواپیماهای سوخت رسان، با انجام سوختگیری در آسمان و پرواز در ارتفاع بسیار کم، در تاریخ پانزدهم فروردین ماه ۱۳۶۰ ، با طی مسافتی بسیار طولانی، مرزهای شرقی عراق را پشت سرگذاشته و پس ازنفوذ به عمق خاک این کشور، خود را به مرزهای غربی عراق در نوارمشترک مرزی با اردن رسانیده و با یک حمله غافلگیرکننده، پایگاه هوایی الولید و فرودگاههای اطراف آن را در هم کوبیدند که طی آن افزون بر تعداد زیادی هواپیما، تأسیسات و امکانات عملیاتی پایگاه نیز نابود شد.

از دیگر دستاوردهای مهم نیروی هوایی، ایجاد ناامنی در فضای بغداد بود، بویژه اینکه رژیم عراق به منظور برگزاری گردهمایی جنبش غیرمتعهدها در بغداد، جو سیاسی و روانی خاصی مبنی بر نفوذناپذیری آسمان بغداد ایجاد کرده بود که شکستن این جو، با طرحریزی نیروی هوایی و نفوذ جنگندههای ایرانی به حریم هوایی عراق به انجام رسید.

از دیگر افتخارات نیروی هوایی ارتش که برگ زرینی دیگر بر پرونده درخشان این نیرو افزود، سرنگون کردن ۱۶ فروند هواپیمای مهاجم دشمن در اوج نبردهای هوایی دو کشور طی دهه دوم آذرماه ۱۳۶۰ بود. هواپیماهای سرنگون شده عراقی شامل هفت فروند میگ و سه فروند میراژ در اول آذر، پنج فروند میگ و میراژ در ۱۳ آذر و یک فروند میگ در شانزدهم آذر ماه سال ۱۳۶۰ بود.

دیگر حماسه بزرگ نیروی هوایی ارتش، مربوط به عملیات بازپس گیری خرمشهر )عملیات بیتالمقدس( میشود. نیروی هوایی ارتش به منظور تسریع در هماهنگیهای موردنیاز و پشتیبانی هوایی از عملیاتها، ستاد ویژه عملیات جنوب را در دزفول تشکیل داد. این نیرو برای پشتیبانی هوایی از عملیات بیتالمقدس، طرح «شبح »۳ را تهیه کرد که براساس آن، برای عملیاتهای آفندی، ۲۰ سورتی و برای وضعیتهای پدافندی، هشت سورتی پرواز پشتیبانی نزدیک هوایی پیشبینی شده بود. همچنین نیروی هوایی آمادگی داشت تا در مواقع بحرانی، با تعداد بیشتری به درخواست یکانهای حمله کننده پاسخ دهد. در این طرح، همچنین برای عکسبرداری هوایی، پوشش هوایی منطقه، حمل آماد و
نیرو و تخلیه مجروحین پیشبینیهای لازم شده بود.

دو هفته پیش از آغاز این عملیات، نیروی هوایی فعالیتهای شناسایی و عکسبرداری از منطقه را شروع و تا ده روز پس از پایان عملیات و آزادسازی خرمشهر ادامه داد.

در روزهای ۱۱ و ۱۲ اردیبهشت ماه ۱۳۶۱ ،نیروی هوایی از عملیات قرارگاه قدس در جنوب کرخه کور و جفیر، پشتیبانی مؤثری به عمل
آورد و در نوزدهم همان ماه، طی چندین ساعت و با استفاده از هواپیماهای سنگین ترابری، حدود شش هزار نفر از افراد داوطلب جنگ مشهد به منطقه حمل نمود که با توجه به مسافت و تعداد افراد و زمان، در نوع خود بینظیر است.

خلبانان شجاع و کارکنان فنی، عملیاتی و ستادی نیروی هوایی با ۸۹۰ سورتی پوشش هوایی، ۸۷ سورتی پشتیبانی نزدیک هوایی و ۲۲ سورتی عکاسی و ۸۴۷ سورتی ترابری هوایی و حمل صدها نفر مجروح و با مصرف حدود ۴۸ هزار پوند مهمات، در پیروزی رزمندگان در این عملیات نقش ارزندهای ایفا نمودند. همچنین سامانه پدافند موشکی این نیرو، به همراه سایر یگانهای پدافند هوایی، حدود ۶۰ فروند
از هواپیماهای عراقی را سرنگون ساختند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *